Jacobson

روش عضلانی جاکوبسن، خود هپینوتیزمی به روش پرفسور شولتز، هاتا یوگا، شیوه های مختلف هپینوتیزم،  تایجی و کیوگونگ از معروفترین شیوه های آرامبخشی می باشند.

من در این مقاله به تجزیه وتحلیل روش های شولتز، جاکوبسن، هاتا یوگا و تایجی   می پردازم که ۸۰ درصد هزینۀ آن ها توسط بیمه های دولتی آلمان پرداخت می گردد. روش های شولتز و جاکوبسن بعنوان  روش های درمانی در کلینیک های روانپزشکی، روانشناسی، مطب ها و  مؤ سسات خصوصی آرامبخشی توسط روانپزشکان، روانشناسان و مددکاران اجتماعی ارائه می گردند و دوره های کارآموزی آنها تقریباً دو سال    می باشد.

دو روش هاتا یوگا و تایجی ( که بعنوان روش های پیشگیری از بیماری روان تنی  ولی نه روان درمانی شناخته شده اند) بندرت در بیمارستان ها ولی توسط مؤسسات خصوصی آرامبخشی و مؤسسات ویژه ای مانند هلال احمر ایران  ارائه می گردند که دوره کارآموزی آنها نیز تقریباً دو سال می باشد. لازم به یادآوری است که بیمه های  دولتی پرداخت هزینۀ استفاده از این روش ها را نیز در صورتی می پذیرند که این کلاس ها توسط نیروهای متخصص در روانشناسی یا رشته های مربو ط به آن ارائه گردند.                                                                                     

شیوۀ انبساط عصلانی  جاکوبسن (E. Jacobson)

ادموند جاکوبسن  متخصص در رشته فیزیولوژی انسا نی در سال ١۹٣۴ روش درمانی  خود را   به شیوه  علمی گسترش  داد. تحقیقات و فعالیت های وی در زمینه آسیب شناسی عصبی می باشد. او رابطه تنگاتنگ فشار (انقباض)عضلانی با فشار روحی بویژه ترس و اضطراب را که منشاء اغلب بیماری های روحی و روان تنی می باشند مورد تحقیق و بررسی قرار داد.

در روش جاکوبسن منظور از مفهوم آرامبخشی تدریجی(Progressive Relaxation)  آن است که عضلات با منقبض و منبسط شدن پشت سر هم و سیستماتیک استراحت بیشتری کرده و بدین ترتیب فشار روان تنی فرد کاهش می یابد. این روش که سریعتر و آسان تر از روش شولتز است یکی از بهترین روش های آرامش درمانی بویژه برای کمک و درمان بیماران روحی و روان تنی مبتلا به سردرد مزمن، میگرن ، اختلالات گوشی، اختلالات خواب و ترس می باشد.

این روش همچنین موثرتر از دیگر روش های آرامبخشی برای کا هش فشارهای روانی نزد معتادان ، معلولین ذهنی ( به تجربه نگا رنده) و بطور کلی افراد کم تمرکز است.

‍‍

چگونگی انجام این روش:

این روش مانند روش خود هیپنوتیزمی به روش شولتز، در ۳حالت ایستاده، نشسته و یا خوابیده، درگروههای ۱۰ تا ۱۵ نفری با چشمان بسته و هرروزه انجام می شود. مدت انجام آن تقریبا ۴۰دقیقه است و در کلینیک تقریبا همه روزه انجام می شود. در موسسات ویژۀ آرامبخشی هفته ای یکبار انجام می گیرد و از فرد خواسته می شود که حداقل یک بار در روز آن را  انجام دهد. 

در این روش، عضلات تقریبا به مدت ۵ ثانیه منقبض و سپس به مدت ۲۰ تا ٣۰ ثانیه رها  ( منبسط ) می شوند.

به هنگام انقباض و انبساط عضلات نکات زیر را باید رعایت کرد:

١-  تنفس به هنگام انقباض و انبساط عضلات به صو رت معمولی انجام می گیرد و نفس به هیچ وجه نگاه داشته نمی شود.

۲- در حین انقباض و انبساط عضلات سعی می کنیم که تفاوت این ۲عمل را خوب حس کنیم. البته اگر این احساس در ابتدا به ما دست ندهد پس از مدتی خود این تفاوت را حس خوا هیم کرد.

٣- در موقع انبساط عضلانی، حواس خود را بر روی عضلات متمرکزکرده، بدن را تحت تاثیرگذاشته و عضلات را بتدریج  بیشتر رها می کنیم.

۴- اگر حرکات با چشمان بسته انجام شوند تمرکز بیشتری ایجاد می گردد و بهتر می توان بدن را تحت تا ثیر قرار داد. (البته اگر فردی با چشمان بسته احساس خوشایندی ندارد می توا ند حرکات را با چشما ن باز انجام دهد) و هما نگونه که پیش از این  اشاره شد این تمرینها را می توان خوابیده به پشت روی زمین، بر روی صندلی و یا ایستاده انجام داد. اکنون به شرح چگونگی این روش در حالت خوابیده به پشت ، می پردازیم :

در حالت خوابیده هر دو دست را مشت کرده و آنها را از آرنج تا ۹۰ درجه خم کرده و در هردو دست ماهیچه های آرنج تا انگشتان دست را منقبض می کنیم. سپس مشت ها را بازکرده و دستها را از حا لت ۹۰ درجه خارج می کنیم و عضلات را رها می سازیم. سپس دستها را از ناحیه آرنج خم کرده و زاویه بین بازو و آرنج  را کمتر از ۹۰ درجه ساخته و .دستها را مشت می کنیم تا در ناحیه بازو  انقبا ض عضلانی ایجاد گردد. سپس عضلات را رها کرده و دستها را به صورت اول رها می کنیم.

پای راست خود را حدود ١۰سانتیمتر از زمین بلند می کنیم،  انگشتان پا را به طرف سر می کشیم و مدت ۵ ثانیه عضلات آن را منقبض و سپس رها (شل) کرده و بعد مجددا پا را بر زمین می گذاریم. در تمام این مد ت تنفس به راحتی انجام می گیرد و درحالت انبساط عضلانی  تصور می کنیم که عضلات  همچنان آزاد و آزادترمی شوند. این امر به بهتر رها شدن عضلات کمک می کند. سپس همین کار را  با پای چپ انجام می دهیم. پس از پایان این مرحله پای راست را از زمین بلند کرده و نوک انگشتان آن را در جهت مخالف یعنی در جهت عکس سر به طرف زمین متمایل می کنیم. عضلات روی پا را که در این حالت منقبض می گردند به مدت  ۷ - ۵ ثانیه در انقباض نگاه می داریم و سپس رها  می کنیم. سپس همین کار را با پای چپ انجا م می دهیم.

باسن را نیز چند سانتیمتر از روی زمین بلند می کنیم و عضلات باسن را جمع (منقبض) و سپس رها می کنیم.

در حالت نفس کشیدن صحیح ( یعنی وقتی که با دم، شکم به بالا یا به سمت خارج و با بازدم شکم به سمت داخل می رود) عضلات شکم را درحالت بازدم منقبض می کنیم و پس از حدود ۵ ثانیه رها می کنیم و در تمام این مدت تنفس باید به صورت عادی ادامه پیدا کند.

دو طرف شانه ها را تا آنقدر که می توانیم به طرف گوش ها نزدیک کرده و سپس  رها می کنیم.

در حالی که دستهایمان را کمی از بدن خود دور می کنیم و به طرف عقب می بریم، سینه را به جلو می دهیم. در این حالت کتف ها از پشت به هم نزدیک شده و تنفس به حالت عادی ادامه پیدا می کند، سپس عضلات را رها ساخته و به حالت اول در می آوریم .

اکنون سر را به پایین به سوی زمین کاملا خم می کنیم و دستها را ( در حالتی که کف دست ها رو به خارج است) به سمت جلو به همدیگر نزدیک    می کنیم و آنگاه رها می سازیم.

با چشمان بسته دو کره چشم را به هم نزدیک کرده و تمام عضلات را در کره چشم منقبض کرده و سپس رها می کنیم.

لب های بالا و پایین را مانند وقتی که می خواهیم کسی را ببوسیم جمع کرده و مجددا عضلات آن را رها می کنیم.

ابروها را به طرف هم جمع کرده و سپس رها می کنیم.

ابروها را به طوریکه بر روی عضلات پیشانی چروک ایجاد کند به بالا کشیده و سپس عضلات این قسمت را رها می کنیم.

تمام عضلات صورت (ابروها، لب ها و پیشانی) را به سوی بینی جمع کرده و سپس رها می سازیم.

در حالت خوابیده به پشت پاها را از روی زمین بلند کرده، دستها را هم که مشت کرده ایم از روی زمین بلند می کنیم، شانه ها را به سوی گوش می کشیم، عضلات صورت را به سوی هم جمع می کنیم و سپس همۀ عضلات را به آرامی  رها می کنیم. سپس به مدت یک دقیقه تنفس کرده، کم کم دست ها و پا ها را به حرکت در آورده و چند بار چشمانمان را باز و بسته می کنیم و از تمرینا ت خارج می شویم.

انبسا ط تد ریجی عضلا نی  پیوست   به روش  یا کو بسن

در ابتدای این  مقاله لا زم میدانم که متذ کر شوم  در تمام  مقا لا تی که اینجانب در مورد استرس و درد     نوشته ام، بد یهی است،  اصل علمی نسبی نگری  ( قانون نسبیت ) صد ق  می کند.  یعنی همانطور که در مقاله استرس

یاد اوری شد م استرس هم جنبه مثبت دارد، هم منفی ( استرس مثبت،استر س منفی ) هما نطو ر معضله      د رد،

د ر این مقا له منظو ر ا ز انقبا ض عضلا نی ، انقبا ض عضلا نی به شکل شد ید و مز من ( chronisch)  که

مو جب بیما ر ی می شو د  مو ر د  نظر می با شد. بر ا ی اطلا عا ت بیشتر به مقا لا ت استر س و د رد د ر مجله رنگین کما ن شما ر ه های 68, 69 ,    ,70   71  رجو ع  شو د.

در بخش اول مقا له ، مختصر ی د ربا ره ی آقا ی یاکو بسن و سپس فوا ید  ر و ش ایشان نو شته و د ر بخش د و م مقا له د ر با ره ی چگو نگی و کا ر بر د ن انبسا ط  تد ریجی عضلا  نی       Musklentspannung=Progressive Relaxation)   (Progressive  تو ضیح می د هم.

ا د موند  جاکوبسن  (Edmund Jacobson)  متو لد کا نا دا، تابع آمر یکا  متخصص د ر رشته فیز یو لو ژیکی انسانی   (Human Physiologie)  تحصیل کر ده. او رئیس بیما رستان بیماران داخلی در  شیکا گو بود. وی د ر   آ زمایشگا ه فیزیو لوژیکی   که خود  موسس آن بود و 64 نفر متخصص در آن کار می کردند تحقیقات وسیعی د ر

ز مینه انبسا ط عضلانی و در مان بیما ریها با این ر و ش انجا م د ا د. و هشت کتاب در این خصوص به نگارش در اورد.

بین سا لهای 1926 تا 1936 روش انبسا ط عضلا نی به شیوه علمی را بسط د ا د .یا کو بسن ما نند سلی (H. Sely)

و محققین د ر رشته استر س، معتقد می باشد فر دی که از لحا ظ رو حی ، اجتما عی و یا بد نی د چا راستر س      می با شد ( تر س ، فشار کا ری ،آ لو دگی محیط کار ، صد ا ،بد ی هو ا، د رگیری خانو ا د گی و...) عضلا ت ا و د ر یک انقبا ض عضلا نی است که ا گر مد ت آ ن مد ید شود، مزمن گر د یده و مو جب د ر د و ضر با ت جبر ا ن         نا پذ یری ما نند سر د رد ، نا را حتیهای گو ارشی کمر د رد ، معده د ر د ، تورم رو ده ، تو ر م معده ، تشد ید      میگر ن، د ر دهای عضلا نی ، می گر د د .

انسا نها ی امر و زی نه تنها  به علت عد م حر کت و یا کمبو د حر کت مثل نشستن سا عتها پشت میز کا مپیو تر؛

حر کتهای یکنواخت و تکراری، سا عتها به تلویزیو ن خیره شد ن ، آ لو دگی هوا، سر و صدا و ... عضلا ت و

ما هیچه ها یشا ن همانطور که در بالا ذکر شد،  تحت  فشا ر و د ر نتیجه انقبا ض عضلا نی قر ا ر می گیرد، بلکه

رو حیا ت، احساساتش هم تحت فشا ر و انقبا ض ر و حی و ر وانی  قر ا ر د ا ر د (خجا لت ، مشکل ار تبا ط

بر قر ا ر کر دن با د یگر ا ن ، تر س از عد م موفقیت و ...)  و نتیجه آ ن این است که د ر قسمتها ی بد ن ، کو فتگی  و انقباض عضلا نی ایجا د می کند و خو د این امر مو جب د ر د  می شو د و درد خود موجب انقباص عضلانی و کوفتگی بیشتر در بدن می شود (  د ر و ا قع یک د ا یره شیطا نی (Teufelkreis)   درد>= <انقباص عضلا نی).

آقای جاکوبسن از انقباص عضلا نی درک عمیق تری  دارد تمام بافتهای بدن  و اندامهای بدن از عضلا ت ماهیچه ای و تارهای عصبی تشکیل گردیده است% 40 تا 50%  از وزن بد ن  از ماهیچه ها و عضلات تشکیل شده است.

وقتی عصلا ت معده به حالت انقباض در می آیند یا همینطور روده یا معده در نتیجه عمل گوارش به سختی انجام     می پذ یرد یا هنگامی که عضلا ت شانه ، گرد ن و صورت د چار گرفتگی ( انقباص عضلا نی )  گردد و مزمن شود، موجب بیماری سردرد می شود و یا در افرادی که د چار میگر ن  هستند مو جب تشد ید این بیماری میشود. امروزه بسیاری از تومورها  و سر طان ها بعلت گرفتگی و فشردگی یا بعبارت دیگر تورم  سلو لهاست.

جاکوبسن تفاوت  یک فرد سالم از لحاظ روحی با یک بیمار روحی را به علت انقباض بافتهای عصبی، عضلا نی

(  neuromuskulären) می داند. او اعتقا د داشت که با تمر ین  رها و  آ زاد  کرد ن عضلا ت، بیما ریها یی مثل

ا سکیزوفرنی ( شیزوفرنی، Schizophrenie,schizophrenia   ) را که  می تواند هم، علت هورمونی و ارثی داشته باشد ) و بیماری غد ده  تیروید  ( که بر اثر هورمونی، اختلا ت روحی و روانی  برای بیمار  ایجاد میکند)  اثر مثبتی  بگذ ا رد. متا سفا نه ا و نتو ا نست در این ز مینه تحقیقا ت جا معی د اشته با شد.

امروزه انبسا ط عضلا نی یکی از بهترین روش شناخته شده رلکسی  برای بهبود بیماری بچه های با فعالیت بیش از حد طبیعی ( بیش فعال، (Hyperaktiv, hyperactive که می تواند علت ارثی ،هورمونی ، آلرژی، یا روانی و اجتما عی  داشته باشد.

او در کتا ب خو د می نو یسد که استفا د ه از د اروها دو عمل ویژه انجا م می دهند. بعنوان نمونه کسی که معده درد دارد و از داروی معده درد استفاده میکند:

1- موجب کا هش د رد معده می گر دد ( بعلت داشتن مواد  تسکین دهنده )

2-موجب انبسا ط عضلا نی د ر با فتها ی معده می شود که با عث کم کر د ن د رد می شود.

که این عمل به خو بی د ر ر وش  یا کو بسن انجا م می شو د.

فوایده  روش انبساط عضلا نی به روش جاکوبسن:

فر د با انقبا ض عضلا نی احتیا ج به انر ژی بیشتر ی د ر بر خو رد با مشکلات و مسا یل  و حل آنها دارد. شخصی که د چا ر انقبا ض عضلا نی می با شد احسا س خستگی و کو فتگی می کند و د ر نتیجه تمر کز فکر یش پا یین می آ ید و بر ا ی این که بتو اند به هد فش بر سد احتیا ج به انر ژ ی و تلا ش بیش از حد دا رد و د ر نتیجه  فر د  ا ز

ر سید ن به هد ف ما یو س می شود و یا ا گر هم بر سد، آ نطو ر که با ید ، احسا س رضا یت نمی کند.  و به قو ل

شا عر:

چو کو شش زاند ا زه و حد گذ شت            چنا ن دان ، که کو شنده نو مید گشت.

یکی ا ز بهتر ین ر و شها بر ا ی مقا بله و کم کر دن سر د رد انبسا ط عضلا نی به ر و ش یا کو بسن است. چو ن این افر اد بیشتر ین انقبا ض ر ا د ر نا حیه سر و صو رت ، گر د ن و شا نه دا رند و با این ر وش می تو انند د رد را

کا هش د هند. همینطو ر افر ا دی که میگر ن دا رند.این ر وش د ر کم کر دن و ز ن بو یژ ه کسا نی که علت

چا قیشا ن استر س است و بعلت افزایش   هو ر  مونها ی استر س ساز عضلا تشا ن   منقبض گر د ید ه و بالطبع

فعا لیت د ستگا ه گو ا رشی آنها کم شده، وتبا د ل مو ا د معد نی و آلی د ر بد ن کم شد ه کمک می کند.

د راین رو ش فر د ا ر تبا ط بیشتر و نز دیکتر ی با بد نش و د ر نتیجه با احساسا تش بر قرا ر می کند .

بسیا ری از افراد نمی تو انند احسا س کنند که چه مو قع عضلا تشا ن د ر حا لت انقبا ض و چه مو قع د رحا لت شل   و  وانهاده relax)) است و وقتی فرد  این رو ش را انجا م می دهد برای فرد قابل ملموس میگردد، که چه مو قع د ر حا لت ریلکس هست و چه مو قع در حا لت استرس منفی میباشد. ( رجو ع شو د به مقا له استر س د ر مقا له

68  رنگین کما ن )  د ر نتیجه توانایی  فر د افزایش می یابد  که د ر مو قع استر س  با آ زا د کر دن  قسمتها ی منقبض شد ه ا ز بد نش ، به حا لت تعا د ل ر و حی برسد .

د ربعضی ا فرا د انقبا ض عضلا نی  بیشتر  د ر نو ا حی صو رت می با شد که  اکثر ا ما آ نها را آ د مها ی اخمو

می نا میم. د ر بعضی افر اد انقباض بیشتر  د ر نو احی گر دن و شا نه ها است .د ر بعضی دیگر د ر معده و د ر بعضی ر و ده، که اغلب با د رد و ناراحتی در دستگاه گوارشی همراه است، که د ر صو رت طو لا نی شد ن به حا لت مز من و بیما ری تبد یل می شو د که به همین خا طر یکی ا ز بهتر ین متد ها ی ریلکس بر ای مقا بله با سر د رد ،کمر درد ،میگر ن ،و به طو ر کلی بیما ریها ی(Psychosomatische Störungen) میباشد

د ر مقا بل با تر س ( رجو ع به مقا له رنگین کما ن 68)  بد ن به حا لت انقبا ض عضلا نی د ر می آید که هر چه این تر س بیشتر با شد ، انقبا ض عضلا نی شدید تر  میباشد.   جا لب تو جه اینکه کسا نی که با صدا ی کم یا نا گها نی ا ز جا می پرند ، دچا ر انقبا ض عضلا نی بیشتری  هستند که با فر ا گیر ی این رو ش از شد ت این عمل کم می شو  د.

د ر تحقیقا ت انجا م شد ه ثا بت گر د یده که دا نش آ مو زانی که این ر وش را انجا م می دهند نمر ات بهتر ی د ر

د ر سها یشا ن می گیر ند و دست خطشا ن هم بهتر می شو د.  در حین خواند ن  درس،دانش آموزانی که دارای

تمر کز بیشتری هستند عضلا ت پاها و  بد نشان در حالت ر لکس بیشتری  می باشد. این بر رسی با دستگاه

( psycho- physiologischer Messgerät) اثبات شد.

کسا نی که ا ز بی خو ابی یا بد خو ابی رنج می بر ند ، چو ن با حا لت انقبا ض عضلا نی به رختخوا ب رفته و به این خا طر به خو اب عمیق فر و نمی ر و ند و اغلب ا ز خو اب پر ید ه و مدتی طو ل می شد که به خو ا ب ر وند و یا اگر هم بخوا بند خوا بها ی بد می بینند و موقع بید ار ی  هم احسا س خستگی ، کو فتگی و گا هی د رد د ر نو ا حی مختلف ا ز جمله د ر نو احی شا نه ها و کمر  می کنند .

یکی  از برتریها ی  این  ر و ش به متد  ریلکس به طر یقه هیپنو تیز م  این است که این ر و ش  بر ای  بیما ریها ی روحی شد ید یا بیما ر ان رو انی و نیز معتا د ا ن که تمر کزشا ن کم است بهتر کار برد دارد.  جالب توجه در تحقیقات انجام شده به اثبات رسیده که افراد الکلی  و معتاد، بیش از دیگرا ن از انقباص عضلا نی شدید رنج می برند و یکی از علل استفاده از این مواد به همین خاطر است که عضلا تشان به حا لت رها شدن در آید. امروزه  متا سفانه بسیاری از افر اد برای ازاد شدن عضلا تشان و در نتیجه احساس روحی و روانی بهتری داشتن ،از این مواد استفاده می کنند که نتیجه معکوسی دارد.

ر وش یا کو بسن بر ای کسا نی که آ سم د ا رند ، بسیا ر مفید میباشد،  چو نکه این افر ا د د ر نو احی سینه ، شکم،

و مجا ری تنفسی دچا ر انقبا ض عضلا نی اند و د ر نتیجه عمل تنفس به خو بی انجا م نمی گیر د. و در مو قع استرس تنفسشان ناکامل و به همین خاطر انقباص عضلا نی شد ید تر  میشود.

تر س یکی ا ز عو امل مهم د ر ایجا د لکنت زبا ن با تشد ید آ ن می با شد ، افر اد ی که د چا ر لکنت ز با ن

هستند ، بعد ا ز یا د گر فتن این متد، بمر ا تب مشکلا ت لکنت ز با ن آنها کمتر و یا رفع می گر دد. جا لب تو جه اینکه  خو انند گا ن و ر قا صها خوب  ا ز این هنر ( ر ها شد ن و شل کر د ن عضلا ت) بهر ه مند هستند. از د یگر مز یتهای این روش برای کم کردن کسانی که د چار فشار خون بالا هستنند.

بخش دو م این مقا له را جع  به  ر و ش انقبا ض عضلا نی   یا کو بسن

www.relax-institut.com

در انتها ی  بخش اول مقا له یا دآوری شد، که انبسا ط تد ریجی عضلا نی به روش جاکوبسن برای کسا نی هم که به علت ارثی یا ژنتیکی زمینه مبتلا به فشا رخون بالا دارند مفید میبا شد و باعث کا هش فشارخو ن آنها می گردد. علت آن این است که در اثر انقبا ض عضلا نی به رگها فشار آمده و رگها تنگ ترمی شود و برای اینکه خون به اندازه کافی به بدنشان       برسد، فشار خو ن در رگها افزایش می یابد، یا خانمها یی که در حین و یا حتی قبل از عا دت ماهانه شا ن دچار درد می گر دند،  یکی از علتها ی آن این می تواند باشد، که فرد به علت ترس  نا خودآگاهانه از پرید، عضلاتش در این نواحی بیشتر منقبض شده وعلا وه بر درد همیشگی، درد بیشتر ی احساس خواهد کرد.  در طی تحقیقا ت انجا م شده در بیما ران مبتلا به درد، روش جاکوبسن بر هیپنوتیزم بر تری دارد.  جاکوبسن درکتاب خود می نویسد برای کسی که درد دارد بسیار مشکل می باشد، که دقایقی بر روی صندلی نشسته و تمر کز کند و توسط هیپنو تیزم گر به هیپنو تیزم فرورود. بعضی از کارشناسان هیپنوتیزم بر این اعتقاد

(Said Moshref – Dehkordi, Was ist Hypnose, die Zeitschrift, Biltz)           هستند که هیپنوتیزم قدمتی به تاریخ بشریت دارد. رقص ها، سرودها،رنگ آمیزیها،            جا دوگریهاو حتی کارهای خارق العاده ای که افراد بزرگ قبیله انجام می دادند چیزی        جز هیپنو تیزم نبوده.  با تجربه شخصی خودم درآمیختن دو متد انبساط عضلانی، همراه        با خودهیپنوتیزم یا هیپنوتیزم می تواند  تا ثیرعمیق تری در اشخا ص داشته باشدیعنی درجه هیپنو تیزم افراد بیمار، عمیق تر می گردد. انتقاد من به کلاسیک هیپنوتیزم و مدرن هیپنوتیزم  ( از مسمر تا به امروز) این است که رها شدن عضلات (توسط رقص،موزیک و ...) و همچنین تحت تاثیر گذاشتن حواس پنجگانه کمتر در نظر گرفته شد، که  در واقع یک قسمت    از روش گذشته حذف گردیده ( یعنی افراد بدون اینکه عضلات خود را با موزیک، رقص، جملات و حرکا ت بدنی و ...)  شل و رها کنند توسط هیپنو تیزم گر به خواب هیپنو تیزمی  فرو می روند و اگرچه عضلاتشان در حین هیپنوتیزم  شل و رها می گردد، ولی بالطبع     نمی تواند عمق آن به اندازه روش قدیمی با شد به همین خاطر هم می بینیم که دندانپزشکانی که  هیپنو تیزم را با موزیک انجام می دهند اغلب نتیجه بهتری در بی حسی و درمان بیمار دارند. اینجانب تجربه کردم که بعد از رقص ،مدیتیشن افراد در حالت ریلکس بیشتر شده وحالت تلقین پذیری افراد، بیشتر می گردد. پس همراه کردن انبساط عضلانی و یا هر متد و روشی که کمک به رها شدن عضلات بیمارکند، بویژه  برای درمان درد و استرس بسیار کارساز      می باشد.

در اینجا   ابتدا به چند نکته اشاره کرده و سپس به چگونگی کاربرد روش جاکوبسن  می پردازم.

1-اگرچه انجام دادن روش جاکوبسن ساده است اما نباید از درجه و ارزش آن کاسته شود. اگر افراد در روز2 تا 3  بار به انجام آن بپر دازند، بعد از 3 تا 4 هفته تاثیر آن را احساس         می کنند.

2-یکی از برتریهای ا ین متد این ا ست که فرد ا ین روش را در حا لت خوا بیده ،نشسته و ایستاد ه هم می تواند انجام دهد.

3-منظور از کلمه

(Progressive)

این  می باشد که عضلات بدن به صورت دنبا له دار (پشت سر هم و سیستما تیک ) منقبض و منبسط می شود. که کم کم این انبسا ط عضلا نی تمام عضلات و با فتها را در بر می گیرد. این مسئله را در مورد انقباض عضلانی که مو جب درد می شود، می توان مشاهده کرد. به عنوان نمونه وقتی کسی دچار معده درد مزمن می شود، امکان دارد کم کم عضلات شانه و پشت کمرش منقبض شود و دچار درد شود .یا بر عکس انقبا ض عضلانی در نوا حی شانه وکمر و شکم می تواند دستگاه گوا رشی بدن را دچار اختلا ل کند.

4-اگر ما تفاوت انقباض وانبساط در بدن را درک نما ییم، سریعتر می توانیم در مو قعیتهای استرس ساز، عضلات ماهیچه ای خود را رها و به حالت ریلکس در آوریم.