دیالوگ

تسلیت، صادق ترین چهره اسلام رفرومیست، آیت الله منتظری در گذشت.

relaxinstitut — Mon, 21 Dec 2009 18:56:33 GMT

در موردآیت الله منتظری صحبت زیاد گفته شده ولی آنچه در مورد او کمتر اشاره و بها داده شده قدرت انتقاد از خود بود. او تنها به این مسئله اکتفا نکرده بلکه از اشتباهی که موجب سوء استفاده دولت حاکم در موردطرح او در ارتباط با ولایت فقیه بود، از ملت عذر خواهی کرد.
در واقع منتظری باانتقاد از خود به مردم نشان داد که در مورد هر کسی می شود انتقاد کرد و تنها خدا و ائمه اطهارهستند که مرتکب خطاوگناهی نمی شوند(خط قرمز برای او خدا وپیامبر بود). او با این انتقاد از خود و همچنین انتقاد از ولایت فقیه این امررا در جامعه گسترش داد که مراجع تقلید هم انسان هستند و دچار اشتباه می شوند.
از دیگر دلایلی که بر صداقت او تاکید می کنند،هنگامی که او در رأس قدرت بود (بسسیاری از سیاستمدارن بویژه در کشور ما دچار اختلال خود شیفتگی هستند، او یک استثنابود) با صداقت و جسارت به قدرت پشت کرد و به دفاع از زندانیان سیاسی 1367 و حقوق مردم پرداخت.

یادش گرامی

فرزندان نازپرورده و لوس

relaxinstitut — Mon, 14 Dec 2009 23:48:33 GMT

عوامل اصلی در شکل این نوع تعلیم و تربیت به سه فاکتور بستگی دارد:

توجه بیش از حد والدین و اطرافیان به فرزند

اسباب بازی ها و وسایل بیش از اندازه برای فرزند

دادن آزادی بیش از حد به فرزند

پروژه پیشنهادی واحدهای مسکونی برای افراد معلول برای نخستین بار در ایران

relaxinstitut — Thu, 02 Aug 2007 22:05:33 GMT

پروژه پیشنهادی واحدهای مسکونی برای افراد معلول برای نخستین بار در ایران

توسط

فرید مشرف دهکردی 02.08.2007

هدف این است که انسانهای معلول بتوانند زندگی خود را بطور مستقل در دست گیرند.

صحبت در مورد عادی سازی معلولین ذهنی در کشور ما می باشد ولی این مطلب فقط محدود به کار نیست وتمامی عرصه زندگی را شامل می شود. (همانند حق بازنشستگی ، مسکن ، انتخاب غذا ، انتخاب پر کردن اوقات فراغت ، دیدن خویشاوندان و دوستان ،حق رفت و آمد از واحدها مسکونی)

این طرح نه تنها برای معلولین ذهنی بلکه سایر معلولین قابل اجراست.

چرا داشتن واحدهای مسکونی:

مسئله استقلال معلول در زندگی خود بسیار حائز اهمیت است بخصوص مسئله خواب که فرد در این واحدهای مسکونی خوابیده در روز به کارگاه رفته وهمچنین افراد سالمند معلول (بازنشستگان) جایی خواهند داشت که بطور شبانه روزی سکو نت کنند.

در کل عوامل گوناگونی است که داشتن این خوابگاهها را امری ضروری می توان بر شمرد.

در بعضی خانواده های معلولین پدر و مادر احساس گناه می کنند و بیشتر از سایر بچه ها به این کودکان توجه کرده وسایر فرزندان آنطور که باید مورد رسیدگی قرار نمی گیرندکه همین موجب اختلال و درگیری بین فرزندان و نهایتا کل خانواده می شود ویا بر عکس معلول از یاد برده می شود و از لحاظ روحی روانی رشد کافی نکرده و در اثر چنین فشارهایی خانواده دچار بیماریهای روان تنی شده، معلولی که مورد آزار واذیت بدنی و یا حتی جنسی قرار گرفته ویا بعلت فوت والدین کسی را نداشته که از او مراقبت کند و..... که خسارت وهزینه چنین مواردی به سیستم سلامتی و بهداشت کشور بیش ازآنچه تصورش است می گردد.

وجود خانه های مسکونی موجب کاهش اختلاف در خانواده و در نهایت جامعه می گردد.

لازم به یاد آوری میدانم در تحقیقاتی که در ماه خرداد در شهرکرد انجام دادم در پاسخ به سوالی که از خانواده های معلولین مبنی بر اینکه چه کسی بعد از شما عهده دار نگهداری و مراقبت از فرزندان شما خواهد بود ؟، اغلب افراد اشاره به این مطلب کردند که امیدوارند یکی از فرزندان سرپرستی فرزند معلول را برعهده گیرد وبعضی دیگر هیچ راه حلی نیافته بودند. در چند مورد پدران گریه کرده و آن را بعنوان بزرگترین مشکل زندگیشان نام بردند.

چگونگی واحدهای مسکونی:

این واحدهای مسکونی می تواند به صورت وسیع یا کوچک ،چند اتاقه باشد که معلول به طور ۲۴ ساعته مورد مراقبت قرار می گیرد.

در این خوابگاهها معلولین ذهنی یا معلولین با چند معلولیتی خواهند بود که نتیجتا افرادی که اولویت دارند زودتر جاگرفته . برای برقراری این واحدهای مسکونی از انجمن ها ی خیریه و یا افراد خیّر میتوان کمک گرفت.

معمولا معلولین دارای اتاقی جداگانه هستند .

بهتر است که این واحدها در داخل شهر باشند.

پرسنل این واحدهای مسکونی معمولا از مربیان،مددکاران و پرستاران تشکیل شده.

تصمیم گیری در امور مربوط به واحدهای مسکونی بر عهده نظر همگانی معلولین می باشد (از جمله مقررات رفت و آمد،نظافت اماکن عمومی در خوابگاه مثل حمام، آشپزخانه)

هر واحد مسکونی دارای یک نماینده انتخابی از بین معلولین و یکی هم از بین خانواده ها است.

امور مربوط به تمامی واحدهای مسکونی توسط نماینده های معلولین و نمایندگان خانواده ها و دست اندرکاران مربوطه به صورت حق رای مساوی انجام میشود

اهداف یک واحد مسکونی (خوابگاه) ایده آل:

ایجاد استقلال فردی و اجتماعی

رسیدگی و مراقبت افراد ساکن در واحدها

پر کردن اوقات فراغت آنها مثل خرید و یا شرکت کردن در مراسمم مختلف و ارتباط با دیگر افراد جامعه

کمک در امر سلامت و بهداشت آنها (مراجعه به پزشک وفیزیو تراپی و...)

بوجود آوردن حس اعتماد و امنیت

ایجاد احساس مسئولیت در آنها)معلولین)

کارهای عملی مددکاران :

مراقبتهای بهداشتی ،آشنا کردن آنها به مایحتاج اولیه خود و خرید مواد غذایی ، پختن غذا و شناخت و ادراک از پول و نحوه خرج کردن آن ،داشتن اطاقی شخصی و مرتب و تزیین آن به سلیقه معلول و توسط خودش .خرید لباس و آموزش لباس پوشیدن ،ارتباط با مشاور و مراکز ادارات مشاوره در امور زندگی و چگونگی برخورد با بحرانهای زندگی تشویق و ارتباط با سایر افراد ساکن در واحد مسکونی،کمک در فرم دهی به روابط اجتماعی آنها در کارگاههای کار و آموزش وهمچنینن با دوستان و بستگان ،کمک به درک و شناخت نیازها و کارهای روزمره(مرتب کردن رختخواب،مسواک کردن ،حمام رفتن، لباس پوشیدن،بسوی کاررفتن) ،

برگرداندن او از سر کار ،تسهیلات لازم برای پر کردن اوغات فراغت آنها،شرکت دادن آنها در مراسم و همایش ها ،مسافرت ،آماده سازی معلولین در برنا مه های آموزشی خارج از خوابگاه،شرکت در مراسم مذهبی ، ورزش ،حمایت به مددکاران همراهی در کار با شورای خوابگاه(واحدهای مسکونی)،مرافبت در امر بهداشت وسلامتی. اقدامات پرستاری در موارد خاص ،دادن به موقع دارو و مراقبتهای ویژه از کسانی که در وضع جسمانی و یا روحی وخیمی هستند.

انبساط عضلانی به روش ادموند جاکوبسن 2

relaxinstitut — Sun, 06 May 2007 14:08:33 GMT

Jacobson

روش عضلانی جاکوبسن، خود هپینوتیزمی به روش پرفسور شولتز، هاتا یوگا، شیوه های مختلف هپینوتیزم، تایجی و کیوگونگ از معروفترین شیوه های آرامبخشی می باشند.

من در این مقاله به تجزیه وتحلیل روش های شولتز، جاکوبسن، هاتا یوگا و تایجی می پردازم که ۸۰ درصد هزینۀ آن ها توسط بیمه های دولتی آلمان پرداخت می گردد. روش های شولتز و جاکوبسن بعنوان روش های درمانی در کلینیک های روانپزشکی، روانشناسی، مطب ها و مؤ سسات خصوصی آرامبخشی توسط روانپزشکان، روانشناسان و مددکاران اجتماعی ارائه می گردند و دوره های کارآموزی آنها تقریباً دو سال می باشد.

دو روش هاتا یوگا و تایجی ( که بعنوان روش های پیشگیری از بیماری روان تنی ولی نه روان درمانی شناخته شده اند) بندرت در بیمارستان ها ولی توسط مؤسسات خصوصی آرامبخشی و مؤسسات ویژه ای مانند هلال احمر ایران ارائه می گردند که دوره کارآموزی آنها نیز تقریباً دو سال می باشد. لازم به یادآوری است که بیمه های دولتی پرداخت هزینۀ استفاده از این روش ها را نیز در صورتی می پذیرند که این کلاس ها توسط نیروهای متخصص در روانشناسی یا رشته های مربو ط به آن ارائه گردند.

شیوۀ انبساط عصلانی جاکوبسن (E. Jacobson)

ادموند جاکوبسن متخصص در رشته فیزیولوژی انسا نی در سال ١۹٣۴ روش درمانی خود را به شیوه علمی گسترش داد. تحقیقات و فعالیت های وی در زمینه آسیب شناسی عصبی می باشد. او رابطه تنگاتنگ فشار (انقباض)عضلانی با فشار روحی بویژه ترس و اضطراب را که منشاء اغلب بیماری های روحی و روان تنی می باشند مورد تحقیق و بررسی قرار داد.

در روش جاکوبسن منظور از مفهوم آرامبخشی تدریجی(Progressive Relaxation) آن است که عضلات با منقبض و منبسط شدن پشت سر هم و سیستماتیک استراحت بیشتری کرده و بدین ترتیب فشار روان تنی فرد کاهش می یابد. این روش که سریعتر و آسان تر از روش شولتز است یکی از بهترین روش های آرامش درمانی بویژه برای کمک و درمان بیماران روحی و روان تنی مبتلا به سردرد مزمن، میگرن ، اختلالات گوشی، اختلالات خواب و ترس می باشد.

این روش همچنین موثرتر از دیگر روش های آرامبخشی برای کا هش فشارهای روانی نزد معتادان ، معلولین ذهنی ( به تجربه نگا رنده) و بطور کلی افراد کم تمرکز است.

‍‍

چگونگی انجام این روش:

این روش مانند روش خود هیپنوتیزمی به روش شولتز، در ۳حالت ایستاده، نشسته و یا خوابیده، درگروههای ۱۰ تا ۱۵ نفری با چشمان بسته و هرروزه انجام می شود. مدت انجام آن تقریبا ۴۰دقیقه است و در کلینیک تقریبا همه روزه انجام می شود. در موسسات ویژۀ آرامبخشی هفته ای یکبار انجام می گیرد و از فرد خواسته می شود که حداقل یک بار در روز آن را انجام دهد.

در این روش، عضلات تقریبا به مدت ۵ ثانیه منقبض و سپس به مدت ۲۰ تا ٣۰ ثانیه رها ( منبسط ) می شوند.

به هنگام انقباض و انبساط عضلات نکات زیر را باید رعایت کرد:

١- تنفس به هنگام انقباض و انبساط عضلات به صو رت معمولی انجام می گیرد و نفس به هیچ وجه نگاه داشته نمی شود.

۲- در حین انقباض و انبساط عضلات سعی می کنیم که تفاوت این ۲عمل را خوب حس کنیم. البته اگر این احساس در ابتدا به ما دست ندهد پس از مدتی خود این تفاوت را حس خوا هیم کرد.

٣- در موقع انبساط عضلانی، حواس خود را بر روی عضلات متمرکزکرده، بدن را تحت تاثیرگذاشته و عضلات را بتدریج بیشتر رها می کنیم.

۴- اگر حرکات با چشمان بسته انجام شوند تمرکز بیشتری ایجاد می گردد و بهتر می توان بدن را تحت تا ثیر قرار داد. (البته اگر فردی با چشمان بسته احساس خوشایندی ندارد می توا ند حرکات را با چشما ن باز انجام دهد) و هما نگونه که پیش از این اشاره شد این تمرینها را می توان خوابیده به پشت روی زمین، بر روی صندلی و یا ایستاده انجام داد. اکنون به شرح چگونگی این روش در حالت خوابیده به پشت ، می پردازیم :

در حالت خوابیده هر دو دست را مشت کرده و آنها را از آرنج تا ۹۰ درجه خم کرده و در هردو دست ماهیچه های آرنج تا انگشتان دست را منقبض می کنیم. سپس مشت ها را بازکرده و دستها را از حا لت ۹۰ درجه خارج می کنیم و عضلات را رها می سازیم. سپس دستها را از ناحیه آرنج خم کرده و زاویه بین بازو و آرنج را کمتر از ۹۰ درجه ساخته و .دستها را مشت می کنیم تا در ناحیه بازو انقبا ض عضلانی ایجاد گردد. سپس عضلات را رها کرده و دستها را به صورت اول رها می کنیم.

پای راست خود را حدود ١۰سانتیمتر از زمین بلند می کنیم، انگشتان پا را به طرف سر می کشیم و مدت ۵ ثانیه عضلات آن را منقبض و سپس رها (شل) کرده و بعد مجددا پا را بر زمین می گذاریم. در تمام این مد ت تنفس به راحتی انجام می گیرد و درحالت انبساط عضلانی تصور می کنیم که عضلات همچنان آزاد و آزادترمی شوند. این امر به بهتر رها شدن عضلات کمک می کند. سپس همین کار را با پای چپ انجام می دهیم. پس از پایان این مرحله پای راست را از زمین بلند کرده و نوک انگشتان آن را در جهت مخالف یعنی در جهت عکس سر به طرف زمین متمایل می کنیم. عضلات روی پا را که در این حالت منقبض می گردند به مدت ۷ - ۵ ثانیه در انقباض نگاه می داریم و سپس رها می کنیم. سپس همین کار را با پای چپ انجا م می دهیم.

باسن را نیز چند سانتیمتر از روی زمین بلند می کنیم و عضلات باسن را جمع (منقبض) و سپس رها می کنیم.

در حالت نفس کشیدن صحیح ( یعنی وقتی که با دم، شکم به بالا یا به سمت خارج و با بازدم شکم به سمت داخل می رود) عضلات شکم را درحالت بازدم منقبض می کنیم و پس از حدود ۵ ثانیه رها می کنیم و در تمام این مدت تنفس باید به صورت عادی ادامه پیدا کند.

دو طرف شانه ها را تا آنقدر که می توانیم به طرف گوش ها نزدیک کرده و سپس رها می کنیم.

در حالی که دستهایمان را کمی از بدن خود دور می کنیم و به طرف عقب می بریم، سینه را به جلو می دهیم. در این حالت کتف ها از پشت به هم نزدیک شده و تنفس به حالت عادی ادامه پیدا می کند، سپس عضلات را رها ساخته و به حالت اول در می آوریم .

اکنون سر را به پایین به سوی زمین کاملا خم می کنیم و دستها را ( در حالتی که کف دست ها رو به خارج است) به سمت جلو به همدیگر نزدیک می کنیم و آنگاه رها می سازیم.

با چشمان بسته دو کره چشم را به هم نزدیک کرده و تمام عضلات را در کره چشم منقبض کرده و سپس رها می کنیم.

لب های بالا و پایین را مانند وقتی که می خواهیم کسی را ببوسیم جمع کرده و مجددا عضلات آن را رها می کنیم.

ابروها را به طرف هم جمع کرده و سپس رها می کنیم.

ابروها را به طوریکه بر روی عضلات پیشانی چروک ایجاد کند به بالا کشیده و سپس عضلات این قسمت را رها می کنیم.

تمام عضلات صورت (ابروها، لب ها و پیشانی) را به سوی بینی جمع کرده و سپس رها می سازیم.

در حالت خوابیده به پشت پاها را از روی زمین بلند کرده، دستها را هم که مشت کرده ایم از روی زمین بلند می کنیم، شانه ها را به سوی گوش می کشیم، عضلات صورت را به سوی هم جمع می کنیم و سپس همۀ عضلات را به آرامی رها می کنیم. سپس به مدت یک دقیقه تنفس کرده، کم کم دست ها و پا ها را به حرکت در آورده و چند بار چشمانمان را باز و بسته می کنیم و از تمرینا ت خارج می شویم.

انبساط عضلانی به روش ادموند جاکوبسن 1

relaxinstitut — Sat, 05 May 2007 15:13:33 GMT

انبسا ط تد ریجی عضلا نی پیوست به روش یا کو بسن

در ابتدای این مقاله لا زم میدانم که متذ کر شوم در تمام مقا لا تی که اینجانب در مورد استرس و درد نوشته ام، بد یهی است، اصل علمی نسبی نگری ( قانون نسبیت ) صد ق می کند. یعنی همانطور که در مقاله استرس

یاد اوری شد م استرس هم جنبه مثبت دارد، هم منفی ( استرس مثبت،استر س منفی ) هما نطو ر معضله د رد،

د ر این مقا له منظو ر ا ز انقبا ض عضلا نی ، انقبا ض عضلا نی به شکل شد ید و مز من ( chronisch) که

مو جب بیما ر ی می شو د مو ر د نظر می با شد. بر ا ی اطلا عا ت بیشتر به مقا لا ت استر س و د رد د ر مجله رنگین کما ن شما ر ه های 68, 69 , ,70 71 رجو ع شو د.

در بخش اول مقا له ، مختصر ی د ربا ره ی آقا ی یاکو بسن و سپس فوا ید ر و ش ایشان نو شته و د ر بخش د و م مقا له د ر با ره ی چگو نگی و کا ر بر د ن انبسا ط تد ریجی عضلا نی Musklentspannung=Progressive Relaxation) (Progressive تو ضیح می د هم.

ا د موند جاکوبسن (Edmund Jacobson) متو لد کا نا دا، تابع آمر یکا متخصص د ر رشته فیز یو لو ژیکی انسانی (Human Physiologie) تحصیل کر ده. او رئیس بیما رستان بیماران داخلی در شیکا گو بود. وی د ر آ زمایشگا ه فیزیو لوژیکی که خود موسس آن بود و 64 نفر متخصص در آن کار می کردند تحقیقات وسیعی د ر

ز مینه انبسا ط عضلانی و در مان بیما ریها با این ر و ش انجا م د ا د. و هشت کتاب در این خصوص به نگارش در اورد.

بین سا لهای 1926 تا 1936 روش انبسا ط عضلا نی به شیوه علمی را بسط د ا د .یا کو بسن ما نند سلی (H. Sely)

و محققین د ر رشته استر س، معتقد می باشد فر دی که از لحا ظ رو حی ، اجتما عی و یا بد نی د چا راستر س می با شد ( تر س ، فشار کا ری ،آ لو دگی محیط کار ، صد ا ،بد ی هو ا، د رگیری خانو ا د گی و...) عضلا ت ا و د ر یک انقبا ض عضلا نی است که ا گر مد ت آ ن مد ید شود، مزمن گر د یده و مو جب د ر د و ضر با ت جبر ا ن نا پذ یری ما نند سر د رد ، نا را حتیهای گو ارشی کمر د رد ، معده د ر د ، تورم رو ده ، تو ر م معده ، تشد ید میگر ن، د ر دهای عضلا نی ، می گر د د .

انسا نها ی امر و زی نه تنها به علت عد م حر کت و یا کمبو د حر کت مثل نشستن سا عتها پشت میز کا مپیو تر؛

حر کتهای یکنواخت و تکراری، سا عتها به تلویزیو ن خیره شد ن ، آ لو دگی هوا، سر و صدا و ... عضلا ت و

ما هیچه ها یشا ن همانطور که در بالا ذکر شد، تحت فشا ر و د ر نتیجه انقبا ض عضلا نی قر ا ر می گیرد، بلکه

رو حیا ت، احساساتش هم تحت فشا ر و انقبا ض ر و حی و ر وانی قر ا ر د ا ر د (خجا لت ، مشکل ار تبا ط

بر قر ا ر کر دن با د یگر ا ن ، تر س از عد م موفقیت و ...) و نتیجه آ ن این است که د ر قسمتها ی بد ن ، کو فتگی و انقباض عضلا نی ایجا د می کند و خو د این امر مو جب د ر د می شو د و درد خود موجب انقباص عضلانی و کوفتگی بیشتر در بدن می شود ( د ر و ا قع یک د ا یره شیطا نی (Teufelkreis) درد>= <انقباص عضلا نی).

آقای جاکوبسن از انقباص عضلا نی درک عمیق تری دارد تمام بافتهای بدن و اندامهای بدن از عضلا ت ماهیچه ای و تارهای عصبی تشکیل گردیده است% 40 تا 50% از وزن بد ن از ماهیچه ها و عضلات تشکیل شده است.

وقتی عصلا ت معده به حالت انقباض در می آیند یا همینطور روده یا معده در نتیجه عمل گوارش به سختی انجام می پذ یرد یا هنگامی که عضلا ت شانه ، گرد ن و صورت د چار گرفتگی ( انقباص عضلا نی ) گردد و مزمن شود، موجب بیماری سردرد می شود و یا در افرادی که د چار میگر ن هستند مو جب تشد ید این بیماری میشود. امروزه بسیاری از تومورها و سر طان ها بعلت گرفتگی و فشردگی یا بعبارت دیگر تورم سلو لهاست.

جاکوبسن تفاوت یک فرد سالم از لحاظ روحی با یک بیمار روحی را به علت انقباض بافتهای عصبی، عضلا نی

( neuromuskulären) می داند. او اعتقا د داشت که با تمر ین رها و آ زاد کرد ن عضلا ت، بیما ریها یی مثل

ا سکیزوفرنی ( شیزوفرنی، Schizophrenie,schizophrenia ) را که می تواند هم، علت هورمونی و ارثی داشته باشد ) و بیماری غد ده تیروید ( که بر اثر هورمونی، اختلا ت روحی و روانی برای بیمار ایجاد میکند) اثر مثبتی بگذ ا رد. متا سفا نه ا و نتو ا نست در این ز مینه تحقیقا ت جا معی د اشته با شد.

امروزه انبسا ط عضلا نی یکی از بهترین روش شناخته شده رلکسی برای بهبود بیماری بچه های با فعالیت بیش از حد طبیعی ( بیش فعال، (Hyperaktiv, hyperactive که می تواند علت ارثی ،هورمونی ، آلرژی، یا روانی و اجتما عی داشته باشد.

او در کتا ب خو د می نو یسد که استفا د ه از د اروها دو عمل ویژه انجا م می دهند. بعنوان نمونه کسی که معده درد دارد و از داروی معده درد استفاده میکند:

1- موجب کا هش د رد معده می گر دد ( بعلت داشتن مواد تسکین دهنده )

2-موجب انبسا ط عضلا نی د ر با فتها ی معده می شود که با عث کم کر د ن د رد می شود.

که این عمل به خو بی د ر ر وش یا کو بسن انجا م می شو د.

فوایده روش انبساط عضلا نی به روش جاکوبسن:

فر د با انقبا ض عضلا نی احتیا ج به انر ژی بیشتر ی د ر بر خو رد با مشکلات و مسا یل و حل آنها دارد. شخصی که د چا ر انقبا ض عضلا نی می با شد احسا س خستگی و کو فتگی می کند و د ر نتیجه تمر کز فکر یش پا یین می آ ید و بر ا ی این که بتو اند به هد فش بر سد احتیا ج به انر ژ ی و تلا ش بیش از حد دا رد و د ر نتیجه فر د ا ز

ر سید ن به هد ف ما یو س می شود و یا ا گر هم بر سد، آ نطو ر که با ید ، احسا س رضا یت نمی کند. و به قو ل

شا عر:

چو کو شش زاند ا زه و حد گذ شت چنا ن دان ، که کو شنده نو مید گشت.

یکی ا ز بهتر ین ر و شها بر ا ی مقا بله و کم کر دن سر د رد انبسا ط عضلا نی به ر و ش یا کو بسن است. چو ن این افر اد بیشتر ین انقبا ض ر ا د ر نا حیه سر و صو رت ، گر د ن و شا نه دا رند و با این ر وش می تو انند د رد را

کا هش د هند. همینطو ر افر ا دی که میگر ن دا رند.این ر وش د ر کم کر دن و ز ن بو یژ ه کسا نی که علت

چا قیشا ن استر س است و بعلت افزایش هو ر مونها ی استر س ساز عضلا تشا ن منقبض گر د ید ه و بالطبع

فعا لیت د ستگا ه گو ا رشی آنها کم شده، وتبا د ل مو ا د معد نی و آلی د ر بد ن کم شد ه کمک می کند.

د راین رو ش فر د ا ر تبا ط بیشتر و نز دیکتر ی با بد نش و د ر نتیجه با احساسا تش بر قرا ر می کند .

بسیا ری از افراد نمی تو انند احسا س کنند که چه مو قع عضلا تشا ن د ر حا لت انقبا ض و چه مو قع د رحا لت شل و وانهاده relax)) است و وقتی فرد این رو ش را انجا م می دهد برای فرد قابل ملموس میگردد، که چه مو قع د ر حا لت ریلکس هست و چه مو قع در حا لت استرس منفی میباشد. ( رجو ع شو د به مقا له استر س د ر مقا له

68 رنگین کما ن ) د ر نتیجه توانایی فر د افزایش می یابد که د ر مو قع استر س با آ زا د کر دن قسمتها ی منقبض شد ه ا ز بد نش ، به حا لت تعا د ل ر و حی برسد .

د ربعضی ا فرا د انقبا ض عضلا نی بیشتر د ر نو ا حی صو رت می با شد که اکثر ا ما آ نها را آ د مها ی اخمو

می نا میم. د ر بعضی افر اد انقباض بیشتر د ر نو احی گر دن و شا نه ها است .د ر بعضی دیگر د ر معده و د ر بعضی ر و ده، که اغلب با د رد و ناراحتی در دستگاه گوارشی همراه است، که د ر صو رت طو لا نی شد ن به حا لت مز من و بیما ری تبد یل می شو د که به همین خا طر یکی ا ز بهتر ین متد ها ی ریلکس بر ای مقا بله با سر د رد ،کمر درد ،میگر ن ،و به طو ر کلی بیما ریها ی(Psychosomatische Störungen) میباشد

د ر مقا بل با تر س ( رجو ع به مقا له رنگین کما ن 68) بد ن به حا لت انقبا ض عضلا نی د ر می آید که هر چه این تر س بیشتر با شد ، انقبا ض عضلا نی شدید تر میباشد. جا لب تو جه اینکه کسا نی که با صدا ی کم یا نا گها نی ا ز جا می پرند ، دچا ر انقبا ض عضلا نی بیشتری هستند که با فر ا گیر ی این رو ش از شد ت این عمل کم می شو د.

د ر تحقیقا ت انجا م شد ه ثا بت گر د یده که دا نش آ مو زانی که این ر وش را انجا م می دهند نمر ات بهتر ی د ر

د ر سها یشا ن می گیر ند و دست خطشا ن هم بهتر می شو د. در حین خواند ن درس،دانش آموزانی که دارای

تمر کز بیشتری هستند عضلا ت پاها و بد نشان در حالت ر لکس بیشتری می باشد. این بر رسی با دستگاه

( psycho- physiologischer Messgerät) اثبات شد.

کسا نی که ا ز بی خو ابی یا بد خو ابی رنج می بر ند ، چو ن با حا لت انقبا ض عضلا نی به رختخوا ب رفته و به این خا طر به خو اب عمیق فر و نمی ر و ند و اغلب ا ز خو اب پر ید ه و مدتی طو ل می شد که به خو ا ب ر وند و یا اگر هم بخوا بند خوا بها ی بد می بینند و موقع بید ار ی هم احسا س خستگی ، کو فتگی و گا هی د رد د ر نو ا حی مختلف ا ز جمله د ر نو احی شا نه ها و کمر می کنند .

یکی از برتریها ی این ر و ش به متد ریلکس به طر یقه هیپنو تیز م این است که این ر و ش بر ای بیما ریها ی روحی شد ید یا بیما ر ان رو انی و نیز معتا د ا ن که تمر کزشا ن کم است بهتر کار برد دارد. جالب توجه در تحقیقات انجام شده به اثبات رسیده که افراد الکلی و معتاد، بیش از دیگرا ن از انقباص عضلا نی شدید رنج می برند و یکی از علل استفاده از این مواد به همین خاطر است که عضلا تشان به حا لت رها شدن در آید. امروزه متا سفانه بسیاری از افر اد برای ازاد شدن عضلا تشان و در نتیجه احساس روحی و روانی بهتری داشتن ،از این مواد استفاده می کنند که نتیجه معکوسی دارد.

ر وش یا کو بسن بر ای کسا نی که آ سم د ا رند ، بسیا ر مفید میباشد، چو نکه این افر ا د د ر نو احی سینه ، شکم،

و مجا ری تنفسی دچا ر انقبا ض عضلا نی اند و د ر نتیجه عمل تنفس به خو بی انجا م نمی گیر د. و در مو قع استرس تنفسشان ناکامل و به همین خاطر انقباص عضلا نی شد ید تر میشود.

تر س یکی ا ز عو امل مهم د ر ایجا د لکنت زبا ن با تشد ید آ ن می با شد ، افر اد ی که د چا ر لکنت ز با ن

هستند ، بعد ا ز یا د گر فتن این متد، بمر ا تب مشکلا ت لکنت ز با ن آنها کمتر و یا رفع می گر دد. جا لب تو جه اینکه خو انند گا ن و ر قا صها خوب ا ز این هنر ( ر ها شد ن و شل کر د ن عضلا ت) بهر ه مند هستند. از د یگر مز یتهای این روش برای کم کردن کسانی که د چار فشار خون بالا هستنند.

بخش دو م این مقا له را جع به ر و ش انقبا ض عضلا نی یا کو بسن

www.relax-institut.com

در انتها ی بخش اول مقا له یا دآوری شد، که انبسا ط تد ریجی عضلا نی به روش جاکوبسن برای کسا نی هم که به علت ارثی یا ژنتیکی زمینه مبتلا به فشا رخون بالا دارند مفید میبا شد و باعث کا هش فشارخو ن آنها می گردد. علت آن این است که در اثر انقبا ض عضلا نی به رگها فشار آمده و رگها تنگ ترمی شود و برای اینکه خون به اندازه کافی به بدنشان برسد، فشار خو ن در رگها افزایش می یابد، یا خانمها یی که در حین و یا حتی قبل از عا دت ماهانه شا ن دچار درد می گر دند، یکی از علتها ی آن این می تواند باشد، که فرد به علت ترس نا خودآگاهانه از پرید، عضلاتش در این نواحی بیشتر منقبض شده وعلا وه بر درد همیشگی، درد بیشتر ی احساس خواهد کرد. در طی تحقیقا ت انجا م شده در بیما ران مبتلا به درد، روش جاکوبسن بر هیپنوتیزم بر تری دارد. جاکوبسن درکتاب خود می نویسد برای کسی که درد دارد بسیار مشکل می باشد، که دقایقی بر روی صندلی نشسته و تمر کز کند و توسط هیپنو تیزم گر به هیپنو تیزم فرورود. بعضی از کارشناسان هیپنوتیزم بر این اعتقاد

(Said Moshref – Dehkordi, Was ist Hypnose, die Zeitschrift, Biltz) هستند که هیپنوتیزم قدمتی به تاریخ بشریت دارد. رقص ها، سرودها،رنگ آمیزیها، جا دوگریهاو حتی کارهای خارق العاده ای که افراد بزرگ قبیله انجام می دادند چیزی جز هیپنو تیزم نبوده. با تجربه شخصی خودم درآمیختن دو متد انبساط عضلانی، همراه با خودهیپنوتیزم یا هیپنوتیزم می تواند تا ثیرعمیق تری در اشخا ص داشته باشدیعنی درجه هیپنو تیزم افراد بیمار، عمیق تر می گردد. انتقاد من به کلاسیک هیپنوتیزم و مدرن هیپنوتیزم ( از مسمر تا به امروز) این است که رها شدن عضلات (توسط رقص،موزیک و ...) و همچنین تحت تاثیر گذاشتن حواس پنجگانه کمتر در نظر گرفته شد، که در واقع یک قسمت از روش گذشته حذف گردیده ( یعنی افراد بدون اینکه عضلات خود را با موزیک، رقص، جملات و حرکا ت بدنی و ...) شل و رها کنند توسط هیپنو تیزم گر به خواب هیپنو تیزمی فرو می روند و اگرچه عضلاتشان در حین هیپنوتیزم شل و رها می گردد، ولی بالطبع نمی تواند عمق آن به اندازه روش قدیمی با شد به همین خاطر هم می بینیم که دندانپزشکانی که هیپنو تیزم را با موزیک انجام می دهند اغلب نتیجه بهتری در بی حسی و درمان بیمار دارند. اینجانب تجربه کردم که بعد از رقص ،مدیتیشن افراد در حالت ریلکس بیشتر شده وحالت تلقین پذیری افراد، بیشتر می گردد. پس همراه کردن انبساط عضلانی و یا هر متد و روشی که کمک به رها شدن عضلات بیمارکند، بویژه برای درمان درد و استرس بسیار کارساز می باشد.

در اینجا ابتدا به چند نکته اشاره کرده و سپس به چگونگی کاربرد روش جاکوبسن می پردازم.

1-اگرچه انجام دادن روش جاکوبسن ساده است اما نباید از درجه و ارزش آن کاسته شود. اگر افراد در روز2 تا 3 بار به انجام آن بپر دازند، بعد از 3 تا 4 هفته تاثیر آن را احساس می کنند.

2-یکی از برتریهای ا ین متد این ا ست که فرد ا ین روش را در حا لت خوا بیده ،نشسته و ایستاد ه هم می تواند انجام دهد.

3-منظور از کلمه

(Progressive)

این می باشد که عضلات بدن به صورت دنبا له دار (پشت سر هم و سیستما تیک ) منقبض و منبسط می شود. که کم کم این انبسا ط عضلا نی تمام عضلات و با فتها را در بر می گیرد. این مسئله را در مورد انقباض عضلانی که مو جب درد می شود، می توان مشاهده کرد. به عنوان نمونه وقتی کسی دچار معده درد مزمن می شود، امکان دارد کم کم عضلات شانه و پشت کمرش منقبض شود و دچار درد شود .یا بر عکس انقبا ض عضلانی در نوا حی شانه وکمر و شکم می تواند دستگاه گوا رشی بدن را دچار اختلا ل کند.

4-اگر ما تفاوت انقباض وانبساط در بدن را درک نما ییم، سریعتر می توانیم در مو قعیتهای استرس ساز، عضلات ماهیچه ای خود را رها و به حالت ریلکس در آوریم.

اختلالات غذایی

relaxinstitut — Mon, 16 Apr 2007 21:06:33 GMT

بخش نخست:

در این بخش از نوشته به تجزیه و تحلیل اختلالات غذایی ( کم اشتهایی و گرسنگی مفرط) و در مقاله بعدی به روش های درمانی این دو اختلال می پردازیم.

اختلالات غذایی بطور کلی به ۳ دسته تقسیم می شوند:

۱ کم اشتهایی روانی (Anorexia nervosa)

۲- گرسنگی مفرط روانی Bulimia nervosa))

۳-چاقی مفرط (ََAdipositas)

در آیین نامۀ مربوط به معیارهای شناسایی اختلالات روانی( DSM-IV-T ) کم اشتهایی و گرسنگی مفرط بعنوان اختلالات روانیِ غذایی شناخته شده و چاقی مفرط بعنوان اختلالی در رفتار غذایی و یک اختلال بدنی(somatic) بشمار می آید. هرچند می توان چاقی مفرط را نیز نتییجه اختلالات رفتار غذایی و روانی دانست.

این اختلالا ت بعلت وجود کالری زیاد و یا کمبود کالری در بدن ایجاد می گردند.

دسته های اول و دوم بعنوان اختلالات روانی غذایی در جوامع امروزی شناخته شده اند.

امروزه متاسفانه اغلب مردم لاغری و خوش اندامی را با سلامتی یکی می دانند. بسیاری از ورزشکاران (کشتی گیران، سوارکاران، اسکی بازان و . . .)، هنر يیشگان، مانکن های مدل های لباس که باید توجه ویژه ای به وزن خود داشته باشند به اختلالات روانی غذایی، بویژه کم غذایی مبتلا می گردند.

اختلالات غذایی که در زنان ۹۰ درصد و در مردان ۱۰ درصد می باشد اغلب در سن بلوغ آغاز می گردند [۱].

علت اصلی بروز این اختلالات نارضایتی از اندام و آرزوی لاغرشدن و بعبارت دیگر ترس از چاق شدن می باشد. رژیم غذایی متوالی(دایِت (Diet و تمرکز بیش از حد روی چگونگی وضعیت اندام و وزن بدن، موجب بروز اختلالات روانی و روان تنی و نهایتا بستری شدن فرد در کلینیک می گردند که درصورت معالجه نشدن، در شرایط بسیار حاد حتی موجب مرگ شخص نیز می گردد. ( این مسئله بویژه در مورد کم اشتهایی صدق می کند).

۱. کم اشتهایی روانی (Anorexia nervosa ):

نسبت دادن عنوان کم اشتهایی به این اختلال نادرست می باشد زیرا این افراد در واقع میل شدیدی به غذا خوردن دارند.

ویژگی های کم اشتهایی روانی:

۱- بیماران مبتلا به کم اشتهایی روانی وزن بسیار کمی دارند ( این اختلال موجب می گردد تا این بیماران دارای وزنی بشوند که کمتر از ۸۵ درصد وزن نرمال مورد نظر در جدول استاندارد ثبت شده، می باشد. بعبارت دیگر، آنان بیشتر از ١۵ درصد از وزن نرمال مورد نظر را از دست می دهند) و این وضعیت بدلیل کمبود انرژی در بدن آنان می تواند حتی به مرگ ایشان ختم شود. کاهش وزن این افراد به این دلیل است که آنان از خوردن انواع دسر و شیرینی خودداری می کنند و مواد غذای خود را به پروتئین و مواد کم کالری محدود می سازند. بدین ترتیب تغذیه این افراد بتدریج یک جانبه می گردد و ایشان با گرفتن روز ه های متوالی ( کم کردن تعداد وعده های غذایی، مثلا تا یکبار در روز) و با انجام فعالیت های زیاد بدنی به کم کردن وزن خود می پردازند بعضی از ایشان حتی از مادۀ اسهال آورکمک گرفته[۲] و یا خود را به استفراغ کردن وا می دارند ( از طریق خوردن بیش از حد غذا در یک وعده و سپس وارد کردن انگشت در حلق).

۲- این بیماران اختلال در دریافت و شناخت واقعی از وزن و فرم اندام خود دارند. این افراد با آنکه بیش از حد لاغر هستند حس می کنند که اندامشان بویژه در نواحی شکم، پهلوها، ران ها و باسن بیش از حد چاق و نا متناسب هستند.

۳-داشتن ترس از چاق شدن که موجب تصمیم آنان برای کاهش دادن وزن می گردد.

۴-در خانمها عادت ماهانه تا مدتی بیش از ۳ ماه قطع می گردد.

از ویژگی های دیگر این افراد می توان به ارتباط قوی میان وزن و اندام آنان با احترام به خود (self-esteem) و ارزشی که ایشان برای خود قائل هستند اشاره نمود . این بیماران با صرف وقت و انرژی بسیار زیاد غذای خود را وسواس گونه تهیه کرده، بر سفره می چینند و می خورند. آنان همیشه به مطالعه کتاب ها و موضوعات مربوط به تغذیه می پردازند و ساعتها مقابل آینه ایستاده و با آنکه بیش از حد لاغرند به اندام خود به دیدۀ انتقاد می نگرند.

کم اشتهایی روانی خود به ۲ نوع تقسیم می شود:

۱. نوع محدود سازنده (Restrictive Type): دراین نوع از کم اشتهایی کاهش وزن بیمار به علت محدود ساختن شدید تغذیه می باشد که در جریان آن فرد بطور منظم دچار حمله غذایی نمی شود و رفتارهای نوع مسهلی (Purging) را نیز در خود ندارد (استفراغ برای خود بوجود آوردن و یا سوء استفاده از مواد اسهال آور).

:Binge-Eating/Purging-Type همراه با حمله غذایی نوع مسهلی .۲

در این نوع فرد بطور منظم حمله غذایی دارد و بعد از خوردن با ایجاد استفراغ و یا با سوء استفاده از مواد مسهل آب بدن خود را از دست می دهد. اختلالات این گروه شباهت زیادی به اختلالات بلومی دارند و در آنها نیز مانند بلومی گرایش به خودکشی ، اختلالات شخصیتی، رفتارهای عصبی، احتمال اعتیاد به مواد مخدر و الکل، بیشتر از گروه نوع اول یعنی گروه محدود سازنده می باشد.

لازم است که تذکر دهم که افرادی که به کم اشتهایی روانی تمایل دارند، به گرسنگی مفرط نیز گرایش داشته و در حالت برعکس آن، افرادی نیز که مبتلا به گرسنگی مفرط هستند به کم اشتهایی گرایش دارند.[۳]

میزان کم اشتهایی نزد زنان ۹۰ تا ۹۵ درصد می باشد و این اختلال در هر سنی می تواند بروز نماید اما ابتلا به این بیماری نزد ایشان اغلب در ۱۴ تا ۱۹ سالگی روی می دهد.

۲. گرسنگی مفرط روانی ( Bulimia nervosa):

مشخصات:

۱. حمله غذایی بین ۲ تا ۴۰ بار در هفته صورت می گیرد ، مقدارهر وعدۀ غذایی زیاد، کالری آن بالا ( بیش از ٣۰۰۰ کالری) و غذا نجویده خورده می شود، ارزش طعم غذا برای این افراد کاهش یافته و ایشان پس از حمله غذایی معمولا خود را مجبور به استفراغ کرده و یا از مادۀ اسهال آور سوء استفاده می کنند.

۲-فعالیت این افراد بیش از حد می باشد و مدت های طولانی از غذا خوردن خودداری می کنند

۳- چگونگی اندام و وزن در داشتن حس احترام به خود در آنان نقش بسزایی دارد.

۴-اقدامات بسیاری برای کاهش وزن خود می کنند.

۵-۹۰تا ۹۵ درصد بیماران در سنین ۱۵ تا ۲۸ هستند.

۶-وزن این افراد معمولا طبیعی است و می تواند کمتر و یا بیشتر از حد طبیعی نیز باشد.

۷- به هنگام استفراغ (بعد از حمله غذایی) احساس ناخوشایند روان تنی کاهش می یابد، و لی سپس احساس گناه، افسردگی، نفرت وترس جایگزین آن می گردد. [۴]

۸- فرد به هنگام حمله غذایی کنترل خود را بر رفتار غذایی اش از دست می دهد (کنترل دست کشیدن از غذا) معمولا خود را وادار به استفراغ می نماید و تقریبا نصف کالری غذایش را جذب می کند و به همین دلیل دوباره احساس گرسنگی کرده و غذا می خورد

و این دور باطل یعنی بیشتر غذا خوردن و بیشتر استفراغ کردن که موجب تکرار شدن احساس کنترل کمتر بر تغذیه می گردد احساسات منفی روانی را در شخص بیشتر می نماید.

-۹ درگرسنگی مفرط روانی وقتی افراد وزن خود را کم می کنند اغلب مورد تشویق خانواده خود قرار می گیرند.

افراد مبتلا به گرسنگی مفرط روانی نیز به ۲ نوع تقسیم می شوند:

۱- نوع مسهلی (Purging-Type) که در آن فرد بطور مرتب استفراغ نموده و از مواد اسهال آور سوء استفاده می کند.

۲- نوع غیر مسهلی (No-Purging-Type ) که فرد مدت طولانی از خوردن غذا خودداری می کند، فعالیت بیش از حد بدنی دارد، بطور مرتب استفراغ نمی کند و از مادۀ اسهال آور سوء استفاده نمی کند.

شباهت های کم اشتهایی روانی و گرسنگی مفرط روانی بطور خلاصه شده عبارتند از :

گرفتن رژیم غذایی، ترس از چاقی، کوشش برای لاغری، مربوط کردن حس احترام به خود با وزن و اندام خود، ظاهر شدن افسردگی،

تفاوتهای کم اشتهایی روانی و گرسنگی مفرط روانی:

گرسنگی مفرط روانی کم اشتهایی روانی

در اغلب افراد وزن طبیعی و یا کمی بیشتر یا کمتر از حد طبیعی است	وزن بسیار کم است
داشتن گرایش قوی به رفتارهای ضد اجتماعی مانند اعتیاد به مواد مخدر یا الکل ، دزدی	گرایش کمتر به رفتار ضد اجتماعی
قطع شدن یا غیر منظم شدن عادت ماهانه در خانم ها	حداقل قطع عادت ماهانه به مدت سه ماه
از لحاظ جنسی فعال تر	از لحاظ جنسی فعالیت کمتر
خانمها شکل سنتی زندگی را بیشتر قبول دارند	خانمها شکل سنتی زندگی را کمتر قبول دارند
گرایش به رفتارهای نمایشی متاثر کننده Dramatik) (	گرایش به رفتارهای وسواسی
قبل از بیماری درگیری بیشتر با خانواده و و فامیل، پس از آن مطابقت بیشتر با خانواده و فامیل	قبل از اختلال مطابقت با خانواده و پس از ان درگیری با آنان
تقریبا در نبمی از خانمها اختلال در عادت ماهانه دیده نشده است	عادت ماهانه همگی قطع می شود
شروع اختلال اغلب بین ۱۵تا۲۱سالگی	شروع ختلال اغلب بین۱۴تا۱۸ سالگی

افسردگی در افراد مبتلا به گرسنگی مفرط روانی کمتر دیده شده است و ایشان کمتر احساس خود را کنترل می کنند در حالی که افراد مبتلا به کم اشتهایی روانی اختلالات روان تنی خود را پنهان می کنند و اغلب توسط خانواده های خود برای درمان مراجعه می کنند. .آنان اگر خودشان نزد افراد متخصص بروند به این علت است که از لحاظ روان تنی احساس گرسنگی دارند نه به این دلیل که وزنشان کم است.

يی نو شتها:

۱. مطابق بررسی های انجام شده :

الف: عامل اصلی اختلالات غذایی (گرسنگی مفرط روانی و کم اشتهایی روانی) رژیم غذایی می باشد. (زنان بیشترازمردان برای کم کردن وزن خود از رژیم غذایی استفاده می کنند. مردان برای کم کردن وزن خود بیشتر به ورزش و حرکات بدنی روی می آورند).

ب: این آمار ۱۰۰٪ نمی تواند درست باشد زیرا مردان معمولا از ابراز بیماری خود خودداری می کنند و برای درمان نیز دیرتر اقدام می کنند و این ها دقت آمار را کم می کنند

ت. تشخیص اختلالات غذایی در زنان راحت تر می باشد زیرا وجود این اختلالات موجب ایجاد اختلال در عادت ماهانه آنان می شود ( بویژه در اختلال کم اشتهایی روانی )

۲. مواد اسهال آور مانند Laxantien, Diuretika, Klistiere و یا مشتقات آن،

۳. کم اشتهایی روانی، گرسنگی مفرط روانی و چاقی مفرط می تو انند در محیطی با هم مشترک باشند. برخی از افراد کم اشتها یا دارای چاقی مفرط، حملات غذایی و استفراغ دارند و برخی از افراد مبتلا به گرسنگی مفرط چاق هستند.

البته فقط نیمی از افراد کم اشتها استفراغ می کنند و اغلب افراد مبتلا به گرسنگی مفرط چاق نیستند Carner und Fairbrun1998/Russell 1979))

لازم به تذکر است که در بعضی مواقع نیز فرد می تواند از یک اختلال به اختلال دیگر مبتلا گردد.

۴. بدلیل تماس ترشی اسید گوارشی با دندانها به هنگام استفراغ، دندان ها می توانند اسیب ببینند، پتاسیم بدن فرد کم گردد و اختلالات گوارشی در بدنش ایجاد شود (در معده، کلیه یا روده ها).

بعلت کم شدن يـتاسیم ، فرد می تواند به بیماری قلبی دچار شود و فشار خونش بر اثر ضعف يایین بیاید.

منابع:

Baumann, Urs & Meinrad Perrez: Klinische Psychologie- Psychotherapie, Verlag Hans Huber, Bern 1998

Davison, G & Neale J.: Klinische Psychologie, Verlagsgruppe Beltz, Psychologie Verlags Union, Weinheim 2002

Comer, Ronald J.: Klinische Psychologie, Verlag Spektrum, Heiderberg, 2001

یوگا و تایچی

relaxinstitut — Sat, 24 Mar 2007 20:40:33 GMT

یوگا و تایچی:

یوگا بمعنی هماهنگی و یکی شدن روح و روان می باشد و دارای شش مکتب است :

۱- کاراما یوگا ۲- بکتی یوگا ۳ - راجایوگا ۴ - جنانا یوگا ۵ - کوندالنی یوگا ۶ - هاتا یوگا ( هاتا نه بمعنی ماه بلکه به معنی خورشید و نیز به معنی کوشش و تلاش است) مکتب هاتا یوگا از لحاظ علمی کاربرد و ارزش بیشتری دارد. در هاتا یوگا کوشش می شود که میان سیستم گرم کننده و سرد کننده بدن ( ۲) یعنی در واقع میان اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک هماهنگی ایجاد شود.

هاتا یوگا از پنج قسمت تشکیل می گردد ١- آسانا (حرکتهای بدنی یوگا) ۲- پرانایاما (تنفس) ٣ - شاواسانا (آرامش عمیق) ۴- مدیتیشن و مثبت فکرکردن ۵- تغذیه (در مکتب های گوناگون هاتا یوگا، نظرات گوناگونی در این زمینه وجود دارد).

لازم به گفتن است که در بیشترکلاسها همگی پنج قسمت هاتا یوگا انجام نمی شوند، از جمله بخش تغذیه، زیرا این بخش درکلاس های ویژه ای ارائه می گردد که هزینه های آن را بیمه های دولتی بعهده می گیرند..

هاتا یوگا یکی از قدیمترین روش های آرامبخشی می باشد که در آن همزمان به تمرین روح و روان می پردازند. هاتا یوگا در واقع یکی از روش های علمی برای درمان بیماری های روان تنی می باشد( ٣ ). در روش درمانی یاکوبسن فرد با تمرینات فیزیولوژیکی آرامش فکری پیدا می کند و در روش خود هیپنوتیزمی، بدن با تحت تاثیر قرار گرفتن و تمرکز به آرامش دست پیدا می کند.

با توجه به تحقیقات علمی می توان گفت که هاتا یوگا تأثیر زیادی برای کمک به درمان بیماری هایی مانند درد، استرس، آلرژی، آسم و فراموشی دارد. برای کسا نی که کمر درد خفیف دارند یوگا تا ثیری بیشتر از حتی فیزیوتراپی دارد ( در طول سه ماه، هفته ای یکبار، هر بار ۵ تا ۷ دقیقه، به روش وینی) ( ۴ )

یوگا با انجام سیستماتیک و هر روزه توسط نیروهای متخصص جایگاه خود را از یک روش آرامبخش به روشی درمانی (یوگادرمانی، نظر نگارنده) تبدیل می سازد و با دیگر روش های درمانی از قبیل هنر درمانی، خودهپینوتیزمی (شولتز) و حرکت درمانی، رابظه ای تنگاتنگ دارد.

در اغلب مکتب های هاتا یوگا از جمله معروف ترین آنها یعنی رشی کش ،حرکات بدنی یوگا با تنفس و تمرکز همراه هستند و بعد از هرحرکت بدنی (انقباص عضلانی) یک حرکت (انبساط عضلانی) برای استراحت و آرامش نیز وجود دارد.

تایچی

اصل تایچی به ورزش رزمی باز می گردد. به همین دلیل نیز در برخی از کشورها به آن سایه بوکس هم می گویند. تمرینات مکتب تایچی از حرکات دفاعی و درگیری حیواناتی مانند خرس یا ببرگرفته شده است. هدف از بکارگیری این شیوه که حرکات در آن با تمرکز خاصی انجام می گیرند آن است که بدن فرد ورزیده و سالم بماند. بسیاری از کار آموزان در آغاز قادر به انجام همه حرکات نیستند. اما با تمرینات مکرر و تمرکز بیشتر انجام این حرکات برای ایشان نیز بتدریج هرچه راحت تر می گردد..

تمرینات تایچی همراه با تنفس انجام می گیرند و این امر موجب تصحیح عمل تنفس در فرد و کاهش استرس در وی می گردد.

بیش از صد حرکت بدنی درتایچی وجوددارد و اغلب تمرینات آن بصورت فردی و بدون هیچگونه وسیله ای انجام می گیرد. اما برخی از تمرینات نیز بصورت دو نفره و یا با چوب انجام می شوند. اساس این روش برایجاد تعادل و توازن در بدن و در نتیجه در روان استوار است و در این روش در مقابل هر حرکتی یک حرکت متقابل وجود دارد (در مقابل حرکت به بالا، حرکت به پایین / حرکت به جلو، حرکت به عقب).

این روش بعنوان کمک و حمایت در درمان بیماری های روان تنی و به عنوان سیستمی برای پیشگیری از آنها بکار برده می شود و تمرینات آن همراه با مدیتیشن روش بسیار خوبی برای کاهش فشار روحی ( استرس)، عصبی بودن و کمبود خواب است. تمرینات تایچی همچنین برای کاهش دردهای عضلانی و کمر درد و نیز برای تقویت عضلات کمر مؤثر است. توصیه می شود که این تمرینات زیر نظر مربیان کار آزمودۀ آن انجام شوند.

پی نو شت ها

١ - G. Bindler, Autogenes Training, S. 88

۲ - Vogel, Autogenes Training, S. 22

٣ – Presse Konferenz B.K.S Iyengar in Berlin, 10. Oktober 1997

۴ - Sherman KJ, Cerkin Dc. Ann Intern Med. 2005; 143: 849-56

فهرست مطالب:

Eberlein, Gisela: Gesund durch Autogenes Training, Düsseldorf und Wien, 1974

Fromm, Erich: Haben oder Sein. DVA, Stuttgart 1980; dtv - Taschenbuch, München

Hoffmann, Bernt H.: Handbuch des Autogenen Trainings. Deutscher Taschenbuch Verlag, München

Jacobson, Edmund: Progressive Muskelrelaxation,

Schultz, Johannes Heinrich: Das Autogene Training. Thieme, Stuttgart 1979

Selye, Hans: Stress. Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek 19771977.

خودهیپنوتییزمی به روش شولتز (J. H. Schultz)یا ( آموزش خود زاد ) Autogenes Training

relaxinstitut — Sat, 24 Mar 2007 20:24:33 GMT

خودهیپنوتییزمی به روش شولتز (J. H. Schultz)یا ( آموزش خود زاد ) Autogenes Training :

پروفسور شولتز متخصص اعصاب و استاد دانشگاه برلین، دریافته بود که بیماری ۷۵ درصد از افرادی که به پزشک مراجعه کرده و پزشکان در آزمایشگاه هیچگونه نشانه ای از بیماری را نزد این بیماران پیدا نمی نمایند و از دریافت دلیل بیماری آنان عاجز می مانند ریشه روان تنی دارد ( ١ ). یعنی اعصاب خودکار این بیماران ( اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک) بدلیل فشارهای جسمی، روانی و اجتماعی در وضعیت دائمی استرس ساز قرار گرفته و در نتیجۀ آن بافتها و ارگانهایی از بدن آنان مانند قلب، ریه، معده و دستگاه گوارشی آسیب دیده اند. شولتز برآن شد که روشی ابداع نماید که اعصاب خودکار این افراد را تحت تاثیرقرار داده و درنهایت به حالت استراحت و آرامش (تنظیم شده) برگرداند. او می دانست که سالها پیش از وی دکتر اسکار فوگل(Dr. Oskar Vogel) در سویس با روش هیپنوتیزم به معالجه بیماران خود می پرداخته و در پایان عمرش سعی نموده است روشی ابداع نماید تا خود افراد بتوانند خود را هیپنیوتیزم کرده و به بهبود و سلامتی خود یاری برسانند. اما نتوانسته بود روشی را با ساختار مشخص ارائه دهد.

شولتز در سالهای (۱۹۲۶ـ۱۹۳۲) روشی با ساختار علمی پایه گذاری نمود. وی در روش خود از شیوۀ یوگا در مدیتیشین بهره گرفت. شولتز روش خود را Autogenes Training (آموزش خود زاد) نامید ( آتو(Auto) به زبان آلمانی یعنی بطور خودکار و اتوماتیک و گِنِس برگرفته از پسوند یونانی گنیک (-genic) بمعنی تولید و زاییده شده از، و ترینینگ (Training) به زبان آلمانی و انگلیسی یعنی تمرین و آموزش) ( ۲ ). یکی از دلایلی که وی روش خود را خود هیپنوتیزمی ننامید آن بود که اولا خیلی افراد از کلمه هیپنوتیزم ترس داشتند و علاوه برآن بسیاری از افراد شارلاتان هیپنوتیزم را بدنام نموده بودند. شولتز روی کلمه تمرین دوبار تأکید می نمود زیرا می دانست کسانی که می خواهند این روش را فرا گیرند اغلب احتیاج به تمرین های زیادی دارند این روش همچنین خود آرامبخشی متمرکز نیز نامیده می شود زیرا حواس شخص را با متمرکزکردن توجه اش به آنچه که در بدن و روانش می گذرند منحرف می سازد.

خود هیپنوتیزمی به روش دکتر شولتز یکی از شیوه های موثر درمانی و پیشگیری برای سلامتی و مراقبت از روان می باشد و افراد ۱۰سال به بالا می توانند آن را انجام دهند. در این روش اشخاص و بیماران یاد می گیرند که چگونه به خواب مصنوعی رفته و سیستم فیزیولوژیکی خود را تحت تاثیر قرار دهند و در نتیجه، استرس، ترس و درد خود را کاهش دهند.

تفاوت آموزش خودزاد با خوابیدن در آن است که فرد درخواب هیچگونه تاثیری برخود ندارد و اطراف خود را بخوبی حس و درک نمی کند و عضلاتش در صورت وجود فشار عصبی می توانند در حالت انقباض قرار داشته باشد. در آموزش خودزاد اما برعکس، فرد درحالتی کاملا متمرکز و آگاهانه بسر می برد و عضلاتش در حالت رها شده و آزاد قرار دارند.

این شیوه در سه مورد بکار گرفته می شود :

۱. برای دورۀ مبتدی که برای کاهش استرس و توانبخشی مجدد در بیمارستان ها، مطب ها و مؤسسات امور روانشناسی ارائه می گردد

۲. برای دوره متوسط که در آن خواست ها و نیاز بیمار نیز در نظر گرفته می شوند.

٣- برای دوره پیشرفته که در آن فرد یاد می گیرد که چگونه از این شیوه برای درمان بیمارهای روحی و روانی و مشکلات خود کمک بگیرد.

شیوۀ اجرا :

این روش در حالت نشسته به روش درشکه ای معروف است. دکتر شولتز مشاهده کرده بود که وقتی درشکه چی های برلین بر روی درشکۀ خود استراحت می کنند با حالتی متمایل به جلو و در حالیکه سرشان به پایین خم شده وعضلاتشان رها شده است به خواب می روند. وی این حالت را برای حالت نشستۀ درمان خود انتخاب کرد. فرد برای داشتن این حالت روی یک صندلی بدون دسته می نشیند (کسانی که کمر درد دارند می تواند از صندلی دسته دار استفاده نمایند.) سپس بالاتنۀ خود را کمی به جلو می دهد و آن را در حالتی که احساس ثبات می کند نگه می دارد. سپس سر خود را کمی پایین آورده و آن را کاملا شل و رها می سازد. کف دست ها را نیز بدون آنکه انگشتان با یکدیگر تماسی داشته باشند روی ران ها قرار می دهد.

در حالت خوابیده دستها کنار بدن، کف دستها رو به پایین و پاها در حالیکه جهت انگشتان آنها برخلاف یکدیگر و رو به بیرون قرار دارند آزاد و رها گذاشته می شوند.

این حرکات را در کلینیک ها در گروههای ۱۵- ۱۰نفره و برای کسانی که در مراحل پیشرفته هستند در گروه های ١۰- ۷ نفره انجام می دهند. در کلینیک های درمانی این روش روزانه و در مطب ها و کلاس های ویژه حداقل یک بار در هفته انجام می گر دد.

این روش از شش مرحله تشکیل می گردد که فرد پس از گذراندن ۶ شش جلسه همۀ مراحل را بطور کامل فرا می گیرد.

در حالت خوابیده فرد روی زمین درازکشیده و از پاشنه پا تا سرش را روی زمین قرار می دهد. سپس با جملات مثبت شروع به تلقین به خود می کند :

١- من آرام هستم ۵ مرتبه،

۲- احساس سنگینی : چب دستها با دست چپ و راست دستها با دست راست خود آغاز می کنند :

دست راستم (دست چپم) سنگین است هر کدام ۵ مرتبه ، دستهایم سنگین است ۵ مرتبه، دستهایم کاملا سنگین است ٣ مرتبه

پای راستم (پای چپم) سنگین است، هر کدام ۵ مرتبه، پاهایم سنگین است ۵ مرتبه، پاهایم کاملا سنگین است ۳ مرتبه،

بدنم سنگین است (ازپاها تا گردن) ۳مرتبه

٣ - احساس گرمی :

دست راستم (دست چپم) گرم است ۵ مرتبه، دستهایم گرم است ۵ مرتبه، دستهایم کاملا گرم است ۳ مرتبه،

پای راستم (پای چپم) گرم است ۵ مرتبه، پاهایم گرم است ۵ مرتبه، پاهایم کاملا گرم است ٣ مرتبه

بدنم گرم است (ازپاها تا گردن) ۳ مرتبه،

۴- قلب من آرام و منظم می زند ۵ مرتبه،

۵- تنفس من آرام است ۵ مرتبه

۶- شکم من گرم است (از قفسۀ سینه تا ناف، در واقع معده) ۵ مرتبه

۷- پیشانی من خنک است ۵ مرتبه

۸- فرد به تلقین مورد نظرخودش می پردازد بعنوان مثال : من آرام هستم ۵ مرتبه

نکات مهم :

کسانی که بیماری قلبی دارند یا احساس خوبی در مرحله ۴ ندارند می توانند از این مرحله صرفنظرکرده و از مرحله ۳ به مرحله ۵ بروند.

در گفتن جملات باید دقت کرد بعنوان مثال برخی از مربیان کم تجربه به جای گفتن من قلبم آرام و منظم می زند، جملۀ من قلبم منظم و یواش

می زند را بکار می برند. گفتن کلمه یواش موجب بروز اختلالات قلبی در کار آموزان می گردد و یا بجای آن جملۀ من قلبم منظم و قوی می زند را بکار می برند. گفتن کلمۀ قوی برای بیمارانی که دارای فشار خون کم می باشند البته مؤثر است اما برعکس برای بیماران دارای فشارخون بالا ، خطرناک می باشد زیرا فشار خون آنان را بالا می برد.

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید

relaxinstitut — Tue, 20 Mar 2007 22:00:33 GMT

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید

وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیر مرغ برآمد بط شراب کجاست

فغان فتاد به بلبل نقاب گل که کشید

ز میوه‌های بهشتی چه ذوق دریابد

هر آن که سیب زنخدان شاهدی نگزید

مکن ز غصه شکایت که در طریق طلب

به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مه وش گلی بچین امروز

که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمه ساقی دلم ز دست ببرد

که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چو گل بخواهم سوخت

که پیر باده فروشش به جرعه‌ای نخرید

بهار می‌گذرد دادگسترا دریاب

که رفت موسم و حافظ هنوز می‌نچشید

حافظ

دیالو گ شفا بخش ا ست و سکو ت سم!

relaxinstitut — Sat, 24 Feb 2007 22:40:33 GMT

دیالو گ شفا بخش ا ست و سکو ت سم!

قبل از اینکه در مورد دیا لوگ و اهمیت آن در خا نوا ده و جا معه بپر دازم ،لا زم می دانم ابتدا در مو رد ارتباط تو ضیح دهم، تا مبحث دیا لوگ برای خوا نند گا ن عزیز رو شن گر دد.امروزه همه انسانها خواسته و نا خواسته با هم ارتباط برقرار نموده (به صورت کلامی یا غیر کلامی). روانشناسان علوم ارتباط معتقدند که حتی بیماران شیزوفرنی با خانواده و جامعه خود ارتباط برقرار کرده وحتی محیطشا ن را مورد انتقاد قرار داده و زیر سوال میبرند.

برا ی روشن شد ن این مفهو م ، مثا لی می آورم: شما شخصی را می بینید سریعا حوا س چند گا نه شما شروع به

فعا لیت می کند، چگونگی حر ف زدن (بلند،آهسته ، ....) چگو نگی لبا س پو شید ن او ، طرز حر کا ت و

چگو نگی دست دا دن و حتی چه بو یی بد هد . تما می اینها به مغز ما صا در شده و مغز شرو ع به تجزیه و تحلیل خو اهد کرد و بنا به تجر به شخصی ، برداشتی از او خوا هید داشت. گرچه می توا ند این بر داشتها، درست یانادرست با شد و عکس آن هم صا دق است که او نیز از شما بر داشتی خواهد کرد.

چنین ار تبا طی (حر کا ت چشم،ابرو،صو رت دست و پا) اغلب نا خوا سته و به ضمیر نا خود اگا ه unbewusst) ) ما مر تبط است.

دراغلب کشور های آسیا یی و جنوب اروپا و آمریکا، که مردم احساساتی هستند، در موقع ارتبا ط با دیگران بطور ناخود اگاه از حر کات بد نی بیشتری استفا ده می کنند.البته این ارتباط غیر کلامی در جوامع مختلف می تواند معا نی متفا وتی بگذا رد و یا خنثی با شد. مثلا در ایران بعضی ا فراد برای تائید بر انجام دادن کا ری برای طرف مقابل، دست خود را بر روی چشم می گذارند.

در حالی که این حر کت غیر کلامی در اکثر کشور ها بدون معنی است.حرکات می تواند ریشه تا ریخی ، فرهنگی و سیا سی داشته با شد.نمونه بالا ( دست قرار دادن بر روی چشم)می تواند به این علت باشد که شاها ن ما افراد سیا سی راکه به نوعی مخالف با آنان بودند ، حبس کرده و وادار به اعتراف می کر دند، چشما نشان را از حد قه بیرو ن می آور دند.(نظر نویسنده) . در لیتوان و دیگر ممالک بلوک شرق بوسیدن لب به لب در دوستیهای معمو لی دیده می شود در حالی که در اکثر کشورهای دیگر نشا ن از ارتبا ط عاشقانه - جنسی می دهد.

ارتباط ما (چه کلامی و چه غیر کلامی) به صو رت کدهایی می با شد که از ما صادر می گردد که اکثرا برای طرف مقا بل شنا خته شده و قابل تعریف است .علی الخصوص که از یک کشور و یک زبان مشترک با شیم.اما کسانی که

این زبان را نمی شناسند، متوجه این کدها نشده وچه بسا سوتفاهم ایجاد می شود. روابط غیر کلامی هم می تواند موجب بسیاری از اختلا فات خا نوا دگی و اجتماعی می گر دد. مخصوصا در رابطه جنسی زن و مرد که رابطه ای غیر کلامی است و بسیار دیده شده که زن یا مرد یا هر دو از رابطه ارضا نمی شوند مثلا در بعضی موارد بوی طرف مقابل، دیگری را آزار می دهد..(همه مو جودات زنده دارای بوی مخصوص به خود میباشند واین امردر بعضی حیوا نات در انتخاب جفت ، سهم بسزایی دا رد) یا در مواقعی که فردی از همسر خود احساس

نا خو شایندی می کند و همین احساس موجبات نا رضایتی در رابطه جنسی می شود. تنها راه جلو گیری از سوء تفاهم، ارتباط کلا می ( د یا لوگ ) میا ن زن وشوهر وبه شکل وسیع تر در میان افراد جا معه است.

اکنو ن به بر رسی اینکه چرا دیا لوگ مهم است و نقش آن در خا نوا ده می پر دازیم .

د یالو گ یکی از مهمتر ین مسا ئلی می با شد که می تو اند از بروز اختلا ف و نا هنجا ری در خا نوا ده و بطورکلی در جامعه جلو گیر ی کند و سبب تکا مل یک سیستم (فرد،خا نواده،جامعه،...) گر دد. با د یا لو گ

پی به احساسا ت خود و دیگری برده و آزادی فردی و اجتماعی تحقق می یا بد.در یک سیستم دیا لوگ پذ یر ،اقلیت ها می تو انند بد ون هیچگو نه فشار روحی و روانی و تخریب در سیستم (جامعه) ابرا ز نظر کرده و مو جب رشد خو د و سیستم شوند.

در اینجا ابتدا باید دقت کنیم که ارتباط کلا می با چه کسانی بهتر انجام می گیرد. دکتر شولتس فن تن

Thun Schulz von معتقد است که می توان انسانها را به سه دسته تفکیک کرد :

دسته اول:

افرادی که بدقت به حرف سایرین گوش داده و حرف آنها را در زندگی شخصی خود به کار میبرند(مطیع بی چون و چرا) و کمتر در زندگی خود، تجربه شخصی می کنند.

دسته دوم:

افرادی که اغلب مخا لف نظر دیگران رفتار می کنند و به قول معروف گوش شنوا ندا رند( لجباز).

دسته سوم:

کسانی که به حرفهای دیگران گوش کرده و سبک،سنگین می کنند و بعد نتیجه گیریی می کنند.

که با افراد گروه سوم به خوبی می توان دیا لوگ کرد.

حال ببینیم چگونه می توانیم، دیالوگ موفقی بر قرار کنیم.

فضا، زمان و محیط مناسب :

فضا، زمان و محیط نقش بسیار مهمی در بر قراری دیالوگ دارد و در محیطی که حواس پنج گانه انسان به طور

د لپذیری تحت تاثیر قرار گرفته ، طرفین احساس آرا مش بیشتری می کنند. مثلا انتقاد کردن در محیط آرامی ،چون رستو ران ، پارک و...بهتر انجام می شود تا در حین رانندگی ، یا دید ن تلویزیون یا پشت تلفن و ... که فرد کارهای متفا وت می کند و به چند ین موضوع مختلف در عین واحد فکر می کند. صرف کر دن وقت نشاندهنده اهمیت موضوع برای شخص گوینده است.

سوال کردن:

پرسش ، پایه اصلی د یا لوگ است . پرسش است که دیالوگ را جلو می برد و دیگری را به فکر و پاسخ یا حداقل یکی از آن دو دعوت می کند.

د لیل آورد ن:

برای از بین بردن سوء تفاهم ویا انتقاد ، آوردن دلایل منطقی (حداقل به نظر خو دمان ) واجب می باشد.

منطق:

فرد دیالوگ پذیر به احساسات خود تسلط داشته و می داند که این احساسات میتواند به دیالوگ خدشه وارد کند.

صد در صد مطمئن بودن:

اعتقاد صد درصد به یک موضوعی در حقیقت کشاندن دیا لوگ به بن بست است. فرد دیالوگ پذیر همیشه احتمال اشتباه در اندیشه و سخن خود را می دهد.او از جملات مطلق جلو گیزی کرده و سعی می کند از کلمات شاید احتمالا به نظر یا می تواند استفاده می کند.